معمای پرسپولیس
جام جم :
بخش زیادی از طرفدارن فوتبال در ایران، پرسپولیسی خوانده میشوند و آخرین ادعاها حکایت از این دارد که در داخل ایران 35 میلیون نفر، طرفدار این تیم هستند. از اولین روز حیات این باشگاه، بارها بحث واگذاری سهام پرسپولیس به مردم، مطرح شد اما تا به امروز هنوز این اتفاق رخ نداده است.
در سال 72، سهامدار اصلی باشگاه پرسپولیس، اسماعیل وفایی، طرح واگذاری را به صورت جدی در سازمان تربیت بدنی مطرح کرد اما این موضوع هیچگاه با استقبال دولت و حسن غفوریفرد، رئیس وقت سازمان تربیت بدنی مواجه نشد. در سالهای بعد از آن، بارها و بارها این طرح به پیشنهاد گذاشته شد، اما هیچگاه به مرحله اجرایی خود نرسید. با دستور مقام معظم رهبری مبنی بر اجرای اصل 44 قانون اساسی، موج خصوصیسازی در دولت نهم جان تازهای گرفت تا این موج به خیابان سئول، پشت در ساختمان پرزرق و برق پیروزی هم برسد. در هفته گذشته، به فاصله یک ماه پس از آنکه خصوصیسازی مانند توپ بلندی به زمین باشگاهها ارسال شد، سازمان تربیت بدنی اعلام کرد سهام باشگاههایی چون پیروزی و استقلال به مردم واگذار خواهد شد. مهندس علیآبادی، شخص اول سازمان در گفتگو با صدا و سیما، این قول را داد تا برای اولین و آخرین بار، این اتفاق غیرممکن رخ دهد... با این همه، هنوز کارشناسان بورس معتقدند به هیچوجه زمینه خصوصیسازی وجود ندارد و تنها راه موجود به مزایده گذاشتن باشگاههاست. این راهحل برداشتن اولین گام درجهت خصوصیسازی است، اما ظاهرا باشگاهی چون پیروزی، نیاز به راهحلهای بیشتری دارد...
***
تاریخ میگوید پرسپولیس در جاده قدیم شمیرانات بنیانگذاری شد؛ خیابان شریعتی فعلی. این اتفاق در سال 1342 و به دست علی عبده رخ داد. این باشگاه امروز نام مدعیان زیادی را بر سر راه خود میبیند. همه چیز از 18 اردیبهشت سال 1370 آغاز شد، وقتی توسط اسماعیل وفایی با 5/5 درصد سهام، سازمان تربیت بدنی با 49درصد سهام و حسین منتظر موعود با 5/50 درصد سهام تأسیس شد و به ثبت رسید. دقیقا 2 سال و 5 ماه و 2 روز بعد، سازمان تربیت بدنی در نامهای با امضای حسن غفوریفرد اعلام کرد تمایلی به ادامه فعالیت در شرکت پرسپولیس ندارد و سهام خود را به طور کامل به شرکای دیگر واگذار خواهد کرد. در تاریخ 20/6/76 این سازمان بیآنکه بر سر میز مذاکره بنشیند، کل سهام خود را به اسماعیل وفایی واگذار کرد و از شرکت پرسپولیس خارج شد. در همان تاریخ وفایی سهم خود را به 49درصد کاهش داد و آن را نزد امیر عابدینی مدیرعامل سابق پیروزی به امانت گذاشت. منتظر موعود هم 5/0درصد سهم خود را به بهروز محمودی واگذار کرد. در تاریخ 17/7/87 ، عابدینی سهم امانتی را در ازای دریافت وجه به وفایی بازگرداند و از پرسپولیس خداحافظی کرد. به این ترتیب او دوباره صاحب تمام سهام پرسپولیس شد؛ با این تفاوت که دیگر تیم فوتبالی وجود نداشت و با ثبت شرکت پیروزی در سال 1370، سازمان رسما صاحب این تیم شد. حالا بعد از گذشت چند سال، این پرونده از لابهلای پوشههای خاکخورده بیرون آمده است و روی میزهای تصمیمگیرنده فوتبال، چرخ میخورد. با اعلام طرح واگذاری پیروزی، شرکت پرسپولیس، فعالیتهای زیرپوستی خود را برای بازگرداندن تیم فوتبالش از سر گرفت و با مراجعه به رئیسجمهور، اولین سنگ را در تاریکی رها کرد. روسای این شرکت معتقدند در زمان قطع همکاری سازمان با این شرکت و ثبت شرکتی جدید به نام پیروزی، قانون زیر پا گذاشته شد. به گونهای که اسماعیل وفایی، رئیس شرکت پرسپولیس میگوید: «از طرفی که سهم بیشتری داشت، نظری خواسته نشد. در حالی که قانون میگوید هر که سهام بیشتری دارد، تصمیم آخر را میگیرد.»
***
شرکت پرسپولیس حالا ادعا میکند تیم فوتبال این شرکت باید به صاحبان اصلیاش که آنها هستند بازگردد. این شرکت حتی چارت سازمانی خود را مشخص کرده و مجمع عمومی خود را برگزار میکند. طبق این چیدمان، شرکت غذاسازان زندگی به نمایندگی حمید موحدی و شرکت تجارت بینالمللی وفاکیش به نمایندگی مصطفی جوادی شجونی به مدت 2 سال تحت عنوان اعضای هیات مدیره پرسپولیس فعالیت خواهند کرد. اسماعیل وفایی رئیس هیاتمدیره و مدیرعامل لقب گرفته و حمید موحدی هم به عنوان نایبرئیس هیاتمدیره فعالیت خواهد کرد. همچنین محرم هادیسرابی به سمت بازرس اصلی و کمال میرمحمدی به سمت بازرس علیالبدل برای مدت یک سال انتخاب شدند. شرکت پرسپولیس حالا دورخیز بلندی برای بازپس گرفتن تیم «فوتبال پیروزی» کرده و حتی سایت خود را با نشانی اینترنتی PERSPOLIS-FC.COM راهاندازی کرده است. به صورتی که وفایی میگوید: «خیلی زود در سایتهای جستجوگر هر کس نام پرسپولیس را بزند، اولین یافته، سایت ما خواهد بود.» گذری کوتاه به این سایت نشان میدهد شرکت پرسپولیس، خود را صاحب اصلی این تیم میداند، به گونهای که در بیانیه رسمیآن نوشته شده: «شرکت فرهنگی - ورزشی پرسپولیس که برای نخستین بار در سال 1370 به عنوان امانتدار مردم، مالک اصلی امتیاز باشگاه پرسپولیس لقب گرفته و پس از آن به واسطه رخدادهایی نامیمون، پیوند ظاهری خود را با بدنه اصلی باشگاه ورزشی پرسپولیس از دست داد، د صدد است تا در نخستین فرصت با واگذاری سهام به همه هواداران در سراسر ایران اسلامی، این باشگاه مردمی را به تکتک ایرانیانی که با نام پرسپولیس هویت تاریخی خود را بر دوش میکشند، بازگرداند.» و در بخش دیگری از این بیانیه آمده، هرچند نام پیروزی هم برازنده ایرانیان است اما پرسپولیس همیشه پرسپولیس است! وفایی با همان جدیتی که در بیانیه مشاهد میشود، میگوید: «چون نباید اسم باشگاه را عوض میکردند. این موضوع به هیچ وجه قابل درک نیست.»
***
ابتدا، این شایعه مطرح شد که بعد از واگذاری پیروزی، باشگاهی جدید با نام پرسپولیس، وارد لیگ برتر خواهد شد. این شایعات نام هدایتی را پر رنگ میکردند، به صورتی که گفته میشد پشت این پرده بزرگ، او به تنهایی ایستاده. هفته گذشته، یکی از نزدیکان پرسپولیس فاش کرد، اسم پرسپولیس به نام او ثبت شده و بعد از ورود پیروزی به آرزوی دیرین خصوصیسازی، حیات باشگاهی به نام پرسپولیس آغاز خواهد شد. اما این مساله خیلی زود در قامت شایعه باقی ماند و به واقعیت نرسید. چون هدایتی هرگز شرکتی به نام پرسپولیس در اختیار نداشت و شایعه نزدیکی مشارکت او و اسماعیل وفایی، به همین شکل، تکذیب شد. تمام این اتفاقات زمانی رخ داد که وفایی، بعد از سالها دوری از رسانهها بار دیگر لب به سخن گشود. او بعد از نزدیک به 16 سال، از پروندهای حرف میزند که در این مدت فقط داشت خاک میخورد. او مدعی است آمده تا حقش را بگیرد؛ آنگونه که خود ادعا میکند. سازمان باید پاسخگو باشد.
وفایی به جامجم میگوید: «اگر الان دوباره میخواهیم وارد شویم به این خاطر است که پرسپولیس را به صاحبان اصلی اش که مردم هستند واگذار کنیم. ما 18 سال پیش به سازمان پیشنهاد کردیم80 درصد از سهام این باشگاه را به مردم بدهیم و 20 درصد باقی برای ما و سازمان تربیت بدنی بماند. ولی آنها این پیشنهاد را نپذیرفتند. اگر در آن سال این اتفاق میافتاد، شاید دیگر الان پیروزی به چنین سرنوشتی دچار نمیشد و اینقدر مشکل نداشت.» تغییر نام پرسپولیس به پیروزی، همان اقدامیبود که از سال 72 کینه را در دل سران شرکت پرسپولیس نگه داشت تا امروز وفایی بگوید: «سازمان تربیت بدنی در این زمینه باید جوابگو باشد.»
او توضیح میدهد: «اصلا دلیل نداشت نام را تغییر دهند. مگر چه اشکالی داشت نام تیم پرسپولیس باقی بماند. مگر نه اینکه 90 درصد طرفداران الان تیم را به همین اسم میشناسند؟ من یادم میآید یکبار اسم تیم را به آزادی تغییر دادیم. باور کنید یک روز هم طول نکشید که پشیمان شدیم. چون هیچکس در تمرین حاضر نشد. من فکر میکنم دلیلی نداشت سازمان در سال 72 آن کار را میکرد. در واقع این حرکت آنها غیر قانونی بود.» واگذاری پیروزی به مردم آنهم با مالکیت سازمان تربیت بدنی، تمام نقشههای از پیش کشیده شده شرکت پرسپولیس را روی میز آورد تا آنها در آستانه این تحول بزرگ در پیروزی، بعد از 17 سال وارد گود شوند.
وفایی هنوز با ابهامات آن سالها کنار نیامده، بخصوص وقتی ناگهان به آنها اعلام کردند سازمان تمایلی به ادامه کار با شرکت ندارد و تیم فوتبال را زیر پوشش پیروزی اداره خواهد کرد. مدیرعامل شرکت پرسپولیس توضیح میدهد: «در آن موقع 59 درصد سهام پرسپولیس در اختیار من بود و 41 درصد در اختیار سازمان. طبق قانون کسی که سهم بیشتری دارد در تصمیمگیری بسیار موثر خواهد بود. ولی آنها از من هیچ نظری نخواستند و بعد از واگذاری سهام کامل، تیم فوتبال پرسپولیس را هم از ما گرفتند. در حالی که ما رئیس قانونی این تیم هستیم و باید آن را به ما برگردانند. مدارک هم حقانیت ما را ثابت میکند.» وفایی درباره این سکوت طولانی اما پاسخ روشنی ندارد: «بعد از این بدسلیقگیها با توجه به شرایط و به هر دلیلی تصمیم بر این شد که حرفی زده نشود. ما سکوت کردیم. ولی حالا دیگر سکوت لازم نیست.» پیروزی امروز با بدهیهای سنگینی مواجه است و به گفته مدیرعامل شرکت پرسپولیس، این بدهیها مجزا از تیم فوتبال است. پس در راه خصوصیسازی، واگذاری تیم فوتبال از پیروزی به پرسپولیس، به این باشگاه کمک خواهد کرد که وارد دنیای خصوصیسازی شود. چون پرسپولیس بدهی ندارد و تراز مالی شفافی خواهد داشت. این شرکت عزم خود را برای دستیابی به این هدف جزم کرده و حتی قصد دارد در 5 سال آینده، ورزشگاهی با ظرفیت 70 هزار نفر تاسیس کند. در چشمانداز آینده این شرکت راهاندازی آکادمی ورزش منطقهای در سطح کشور آمده است.
وفایی میگوید: «این فقط در بعد مسائل فنی خواهد بود. ما در بعد باشگاهداری هم برنامههای زیادی داریم. تمام برنامههای خود را به اطلاع رئیس جمهور رساندهایم. خیلی امیدوار هستیم تیم را به ما بازگردانند چون برای ماست نه سازمان تربیت بدنی. در اینصورت حتی بانک پرسپولیس را راه میاندازیم. کلی برنامه بازرگانی و اقتصادی داریم که به مسوولان سازمان تربیت بدنی هم گفتهایم. خیلی امیدواریم تیم را بگیریم و زود آن را به مردم واگذار کنیم. مردم 17،18 سال به حق خود نرسیده اند و حالا باید بیایند و حق خود را بگیرند.»
او معتقد است با این اتفاق، پیروزی به ثباتی که سالها آن را جستجو میکند خواهد رسید. وفایی معتقد است این ثبات در حال حاضر وجود ندارد: «الان هر روز یک نفر مدعی این است که در پرسپولیس سهام دارد و بخشش از تیم مال اوست. یک روز انصاریفرد میگوید، یک روز محلوجی و یک روز عابدینی... خود عابدینی در این باره میگوید: «بله، من هنوز در پیروزی سهم دارم و تنها سهامم را زمانی میبخشم که تیم فقط به مردم واگذار شود.» وفایی با توجه به تمام این مسائل، توضیح میدهد: «خوشبختانه سال گذشته معاون فرهنگی سازمان تربیت بدنی اعلام کرد دیگر به پیروزی نگویند پرسپولیس چون همه فکر میکردند سهام شرکت ما هم چند مدعی دارد. ما همیشه از این بابت معترض بودیم که باید این تفکیک اسم صورت گیرد. اما به هیچ وجه دنبال تنش نبودیم. در واقع همین تفکیک اسمها بود که باعث شد تا صحنه برای بازگشت ما آماده شود.»
وفایی میگوید، آنها به هیچ وجه دنبال تیمداری نیستند و تنها برای کارهایی بنیادی از روزنههای مختلف وارد شدهاند. او مدعی است، دولت در این زمینه به هیچ وجه جانبداری سازمان را نخواهد کرد. در ضمن ما در خواست غیر معقولی نداریم. تیم فوتبال پیروزی حق قانونی ماست و باید هر طور شده به ما برگردانده شود.» روسای شرکت پرسپولیس معتقد هستند اگر کار به دادگاه کشیده شود، آنها برنده این بازی خواهند شد، چون وفایی توضیح میدهد: «مدرک هست که شرکت ما قبل از پیروزی ثبت شده. اسناد مالکیت شرکت هم وجود دارد و نشان میدهد تیم باید در اختیار ما باشد. خیلی راحت میتوانیم شکایت کنیم که چرا آنها علیرغم داشتن سهم کمتر، بدون توجه به نظرات ما تصمیم گرفتند تیم را به شرکت پیروزی بدهند.
***
حالا معمای پرسپولیس معمایی فراتر از واگذاری و جابهجاییهای مدیریتی است. همانگونه که بحث خصوصیسازی این باشگاه، موضوعی فراتر از تصمیمات لحظهای است. این باشگاه مدعی تازهای دارد. سازمان حالا درباره پیروزی با معمای دیگری روبروست. معمایی به نام پرسپولیس...
سعید اکبری
http://www.jamejamonline.ir/newstext.aspx?newsnum=100908220829
